W gminie Trzebinia (powiat chrzanowski, woj. małopolskie) leży obręb Gaj — 86,33 ha terenu sklasyfikowanego jako zabudowa wiejska zwarta. Zabudowa wiejska zwarta o charakterze pierzejowym — budynki układają się w praktycznie ciągły front wzdłuż drogi. Ten klasyczny układ osadniczy (ulicówka lub wielodrożnica) jest jedną z najstarszych form polskiej wsi.
Zabudowa i charakter
Mediana odległości między budynkami wynosi 6 m — zabudowa formuje praktycznie ciągły front, typowy dla ulicówki lub wielodrożnicy.
Struktura budynków
Na terenie obrębu zlokalizowano 368 budynków (4,3/ha) — pod względem powierzchni zabudowy zdecydowanie dominują budynki mieszkalne (77% powierzchni zabudowy). Dominujący typ to obiekty o typowej wielkości domów jednorodzinnych. Struktura zabudowy składa się z 5 kategorii funkcjonalnych, w tym mieszkalne (51%), infrastrukturalne i techniczne (45%), gospodarcze dla rolnictwa (4%).
Struktura działek
Mediana powierzchni działki wynosi 798 m² — pokrywa się z rozmiarami typowych działek budowlanych pod zabudowę jednorodzinną. Liczba działek ewidencyjnych w obrębie: 786. Rozpiętość wielkości działek jest bardzo duża — od 0 m² do 8568 m², co potwierdza zróżnicowane przeznaczenie terenu.
Infrastruktura
Sieć 8 ulic obsługuje 190 adresów. Na terenie obrębu leży miejscowość Trzebinia.
Struktura własnościowa
Duży udział osób fizycznych dokumentuje prywatną zabudowę jednorodzinną, charakterystyczną dla strefy podmiejskiej i terenów wiejskich. Dane dotyczą 66,6 ha (77% powierzchni obrębu). Niewielkie działki w prywatnych rękach z zabudową mieszkalną układają się w obraz osiedla domów jednorodzinnych — teren o ugruntowanej strukturze własnościowej.
Stan prawny
Księgi wieczyste założono dla 82% działek (646 z 786) — na terenach wiejskich część gruntów jest zarejestrowana na podstawie aktów własności ziemi (AWZ) lub zbiorów dokumentów, bez formalnie założonej księgi wieczystej. W ewidencji gruntów figuruje 368 budynków, ale tylko 3 pojawia się w księgach wieczystych. Różnicę tłumaczą przede wszystkim budynki pomocnicze (szopy, wiaty, komórki) (45% zabudowy), zarejestrowane w ewidencji gruntów i budynków (EGiB), lecz nieujawnione w dziale I-O ksiąg wieczystych. Ponadto wiele budynków mieszkalnych (51% zabudowy) nie figuruje w rejestrze budynków KW — zgodnie z zasadą superficies solo cedit budynek stanowi część składową gruntu i jego własność wynika z KW działki. Ujawnienie budynku w dziale I-O księgi wymaga odrębnego wniosku i opłaty, z czego większość właścicieli rezygnuje.
Struktura funkcjonalna budynków
Funkcja budynkuLiczba% zabud.% liczbyŚr. kond.
Mieszkalne
Śr. powierzchnia zabudowy: 124 m². Domy jednorodzinne, budynki wielorodzinne (bloki, kamienice), budynki zbiorowego zamieszkania (internaty, domy studenckie, domy opieki).
18677%51%—
Infrastrukturalne i techniczne
Śr. powierzchnia zabudowy: 37 m². Budynki techniczne (stacje transformatorowe, przepompownie), wiaty przystankowe, altany śmietnikowe, szopy, budynki gospodarcze niesklasyfikowane w innych kategoriach EGiB.
16420%45%—
Gospodarcze dla rolnictwa
Śr. powierzchnia zabudowy: 54 m². Obory, stajnie, chlewnie, stodoły, szklarnie, pieczarkarnie i inne obiekty służące produkcji rolnej i hodowlanej.
132%4%—
Transportu i łączności
Śr. powierzchnia zabudowy: 42 m². Garaże indywidualne i zbiorowe, parkingi wielopoziomowe, hangary lotnicze, budynki dworcowe, budynki telekomunikacyjne (centrale, stacje bazowe).
30%1%—
Handlowo-usługowe
Śr. powierzchnia zabudowy: 24 m². Sklepy, centra handlowe, hotele, restauracje, stacje paliw, punkty usługowe.
20%1%—
Mieszkalne
Śr. powierzchnia zabudowy: 124 m². Domy jednorodzinne, budynki wielorodzinne (bloki, kamienice), budynki zbiorowego zamieszkania (internaty, domy studenckie, domy opieki).
Liczba
186
% zabud.
77%
% liczby
51%
Śr. kond.
—
Infrastrukturalne i techniczne
Śr. powierzchnia zabudowy: 37 m². Budynki techniczne (stacje transformatorowe, przepompownie), wiaty przystankowe, altany śmietnikowe, szopy, budynki gospodarcze niesklasyfikowane w innych kategoriach EGiB.
Liczba
164
% zabud.
20%
% liczby
45%
Śr. kond.
—
Gospodarcze dla rolnictwa
Śr. powierzchnia zabudowy: 54 m². Obory, stajnie, chlewnie, stodoły, szklarnie, pieczarkarnie i inne obiekty służące produkcji rolnej i hodowlanej.
Liczba
13
% zabud.
2%
% liczby
4%
Śr. kond.
—
Transportu i łączności
Śr. powierzchnia zabudowy: 42 m². Garaże indywidualne i zbiorowe, parkingi wielopoziomowe, hangary lotnicze, budynki dworcowe, budynki telekomunikacyjne (centrale, stacje bazowe).
Liczba
3
% zabud.
0%
% liczby
1%
Śr. kond.
—
Handlowo-usługowe
Śr. powierzchnia zabudowy: 24 m². Sklepy, centra handlowe, hotele, restauracje, stacje paliw, punkty usługowe.
Liczba
2
% zabud.
0%
% liczby
1%
Śr. kond.
—
Struktura własnościowa
Rodzaj podmiotuPowierzchniaUdział
Osoby fizyczne
Grupa rejestrowa 7 w EGiB — osoby fizyczne: właściciele domów, mieszkań, gospodarstw rolnych i działek rekreacyjnych. Najliczniejsza kategoria na terenach wiejskich i podmiejskich.
63,5 ha95%
Jednostki samorządu terytorialnego
Grupy rejestrowe 4–6, 11–14 w EGiB — gminy, powiaty i województwa. Obejmuje drogi lokalne, parki, szkoły, tereny komunalne i grunty przeznaczone pod inwestycje publiczne.
2,15 ha3%
Skarb Państwa
Grupy rejestrowe 1–3 w EGiB — Skarb Państwa i państwowe osoby prawne. Obejmuje grunty zarządzane przez Lasy Państwowe, Wody Polskie, KOWR (dawne PGR) i GDDKiA.
0,69 ha1%
Osoby prawne
Grupy rejestrowe 8, 9, 10, 15, 16 w EGiB — spółki prawa handlowego, spółdzielnie, kościoły i związki wyznaniowe, fundacje i stowarzyszenia. Obejmuje deweloperów, zakłady przemysłowe i spółdzielnie mieszkaniowe.
0,26 ha0%
Osoby fizyczne
Grupa rejestrowa 7 w EGiB — osoby fizyczne: właściciele domów, mieszkań, gospodarstw rolnych i działek rekreacyjnych. Najliczniejsza kategoria na terenach wiejskich i podmiejskich.
Powierzchnia
63,5 ha
Udział
95%
Jednostki samorządu terytorialnego
Grupy rejestrowe 4–6, 11–14 w EGiB — gminy, powiaty i województwa. Obejmuje drogi lokalne, parki, szkoły, tereny komunalne i grunty przeznaczone pod inwestycje publiczne.
Powierzchnia
2,15 ha
Udział
3%
Skarb Państwa
Grupy rejestrowe 1–3 w EGiB — Skarb Państwa i państwowe osoby prawne. Obejmuje grunty zarządzane przez Lasy Państwowe, Wody Polskie, KOWR (dawne PGR) i GDDKiA.
Powierzchnia
0,69 ha
Udział
1%
Osoby prawne
Grupy rejestrowe 8, 9, 10, 15, 16 w EGiB — spółki prawa handlowego, spółdzielnie, kościoły i związki wyznaniowe, fundacje i stowarzyszenia. Obejmuje deweloperów, zakłady przemysłowe i spółdzielnie mieszkaniowe.