Obręb ODRA to zabudowa wiejska rozproszona obejmujący 297,38 ha w gminie Gorzyce (powiat wodzisławski, woj. śląskie). Zabudowa wiejska rozproszona to typ osadnictwa, w którym budynki są oddalone od siebie o dziesiątki lub setki metrów. Taka forma ukształtowała się w wyniku osadnictwa na dawnych gruntach folwarcznych lub kolonijnego podziału ziemi. Siedliska oplecione są własnymi polami uprawnymi.
Zabudowa i charakter
Budynki rozmieszczone są w umiarkowanych odległościach, co może wskazywać na rozproszony charakter osadnictwa. Znaczny udział wód (25%) przy obecności zabudowy wskazuje na teren nadwodny — pojezierze, wybrzeże lub dolinę rzeczną.
Struktura budynków
Na terenie obrębu zarejestrowano 286 budynków (1/ha) — pod względem powierzchni zabudowy przeważają budynki mieszkalne (54% powierzchni zabudowy). Liczbowo przeważają budynki infrastrukturalne i techniczne (47%), ale to budynki mieszkalne o typowej wielkości domów jednorodzinnych definiują krajobraz obrębu. Struktura zabudowy składa się z 7 kategorii funkcjonalnych, w tym mieszkalne (38%), infrastrukturalne i techniczne (47%), gospodarcze dla rolnictwa (13%).
Użytkowanie gruntów
Stosunkowo duży udział wód (25%) zaświadcza o obecności zbiorników lub cieków wodnych. W strukturze gruntów wyróżniają się: grunty rolne (39%), wody (25%), nieużytki (16%), tereny zabudowy mieszkaniowej (7%).
Jakość gruntów
Grunty wysokiej klasy bonitacyjnej (I–III) obejmują 65% sklasyfikowanej powierzchni. Pozostają one objęte ochroną prawną na mocy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych — ich odrolnienie wymaga zgody ministra rolnictwa, co znacząco ogranicza możliwości zabudowy.
Struktura działek
Mediana powierzchni działki wynosi 1698 m² — zwraca uwagę na podmiejski charakter — większe parcele sprzyjają zabudowie z ogrodem. Liczba działek ewidencyjnych w obrębie: 724. Rozpiętość wielkości działek jest bardzo duża — od 5 m² do 11,88 ha, co sugeruje zróżnicowane przeznaczenie terenu.
Infrastruktura
Sieć 5 ulic obsługuje 111 adresów. Na terenie obrębu leży miejscowość Odra.
Struktura własnościowa
Udział Skarbu Państwa odzwierciedla obecność wód — wody płynące stanowią z mocy prawa własność Skarbu Państwa i są zarządzane przez Wody Polskie.
Stan prawny
Uporządkowany stan prawny gruntów — 93% działek (671 z 724) posiada założoną księgę wieczystą, co zapewnia bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami. Stosunek budynków EGiB (286) do budynków w KW (7) zwraca uwagę na zróżnicowaną zabudowę. Różnicę tłumaczą przede wszystkim budynki pomocnicze (szopy, wiaty, komórki) (47% zabudowy), zarejestrowane w ewidencji gruntów i budynków (EGiB), lecz nieujawnione w dziale I-O ksiąg wieczystych.
Struktura funkcjonalna budynków
Funkcja budynkuLiczba% zabud.% liczbyŚr. kond.
Mieszkalne
Śr. powierzchnia zabudowy: 124 m². Domy jednorodzinne, budynki wielorodzinne (bloki, kamienice), budynki zbiorowego zamieszkania (internaty, domy studenckie, domy opieki).
10854%38%1,8
Infrastrukturalne i techniczne
Śr. powierzchnia zabudowy: 57 m². Budynki techniczne (stacje transformatorowe, przepompownie), wiaty przystankowe, altany śmietnikowe, szopy, budynki gospodarcze niesklasyfikowane w innych kategoriach EGiB.
13330%47%1,1
Gospodarcze dla rolnictwa
Śr. powierzchnia zabudowy: 74 m². Obory, stajnie, chlewnie, stodoły, szklarnie, pieczarkarnie i inne obiekty służące produkcji rolnej i hodowlanej.
3711%13%1,1
Transportu i łączności
Śr. powierzchnia zabudowy: 197 m². Garaże indywidualne i zbiorowe, parkingi wielopoziomowe, hangary lotnicze, budynki dworcowe, budynki telekomunikacyjne (centrale, stacje bazowe).
22%1%1
Handlowo-usługowe
Śr. powierzchnia zabudowy: 90 m². Sklepy, centra handlowe, hotele, restauracje, stacje paliw, punkty usługowe.
31%1%1
Oświaty i kultury
Śr. powierzchnia zabudowy: 257 m². Szkoły, przedszkola, uczelnie, biblioteki, muzea, kina, teatry, hale sportowe i widowiskowe.
11%0%1
Biurowe
Śr. powierzchnia zabudowy: 25 m². Biurowce, urzędy administracji publicznej, sądy.
20%1%1,5
Mieszkalne
Śr. powierzchnia zabudowy: 124 m². Domy jednorodzinne, budynki wielorodzinne (bloki, kamienice), budynki zbiorowego zamieszkania (internaty, domy studenckie, domy opieki).
Liczba
108
% zabud.
54%
% liczby
38%
Śr. kond.
1,8
Infrastrukturalne i techniczne
Śr. powierzchnia zabudowy: 57 m². Budynki techniczne (stacje transformatorowe, przepompownie), wiaty przystankowe, altany śmietnikowe, szopy, budynki gospodarcze niesklasyfikowane w innych kategoriach EGiB.
Liczba
133
% zabud.
30%
% liczby
47%
Śr. kond.
1,1
Gospodarcze dla rolnictwa
Śr. powierzchnia zabudowy: 74 m². Obory, stajnie, chlewnie, stodoły, szklarnie, pieczarkarnie i inne obiekty służące produkcji rolnej i hodowlanej.
Liczba
37
% zabud.
11%
% liczby
13%
Śr. kond.
1,1
Transportu i łączności
Śr. powierzchnia zabudowy: 197 m². Garaże indywidualne i zbiorowe, parkingi wielopoziomowe, hangary lotnicze, budynki dworcowe, budynki telekomunikacyjne (centrale, stacje bazowe).
Liczba
2
% zabud.
2%
% liczby
1%
Śr. kond.
1
Handlowo-usługowe
Śr. powierzchnia zabudowy: 90 m². Sklepy, centra handlowe, hotele, restauracje, stacje paliw, punkty usługowe.
Liczba
3
% zabud.
1%
% liczby
1%
Śr. kond.
1
Oświaty i kultury
Śr. powierzchnia zabudowy: 257 m². Szkoły, przedszkola, uczelnie, biblioteki, muzea, kina, teatry, hale sportowe i widowiskowe.
Liczba
1
% zabud.
1%
% liczby
0%
Śr. kond.
1
Biurowe
Śr. powierzchnia zabudowy: 25 m². Biurowce, urzędy administracji publicznej, sądy.
Wody płynące (Wp), wody stojące (Ws), rowy (W), grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi (Wm).
Powierzchnia
74,29 ha
Udział
25%
Nieużytki
Nieużytki (N) — tereny nieprzydatne do zagospodarowania rolniczego lub leśnego.
Powierzchnia
48,04 ha
Udział
16%
Tereny zabudowy mieszkaniowej
Tereny mieszkaniowe (B) — zabudowa mieszkaniowa.
Powierzchnia
19,58 ha
Udział
7%
Tereny leśne
Lasy (Ls) oraz grunty zadrzewione i zakrzewione (Lz, Lzr).
Powierzchnia
17,04 ha
Udział
6%
Tereny komunikacyjne
Drogi (dr), tereny kolejowe (Tk), inne tereny komunikacyjne (Ti, Tp).
Powierzchnia
9,85 ha
Udział
3%
Tereny rekreacyjno-wypoczynkowe
Tereny rekreacyjno-wypoczynkowe (Bz) — parki, zieleńce, tereny sportowe.
Powierzchnia
7,67 ha
Udział
3%
Grunty rolne zabudowane
Grunty rolne zabudowane (Br) — siedliska i budynki gospodarcze na gruntach rolnych.
Powierzchnia
3,08 ha
Udział
1%
Bonitacja gruntów
GrupaPowierzchniaUdział
Klasy I-III
Wymagana zgoda na odrolnienie, wysokie opłaty. Grunty objęte ochroną na mocy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
62,21 ha65%
Klasa IV
Odrolnienie wymaga decyzji organów gminy. Grunty o umiarkowanej wartości rolniczej, częściej przeznaczane pod zabudowę w planach miejscowych.
31,91 ha33%
Klasy V-VI
Łatwiejsze odrolnienie, niższe opłaty. Grunty o niskiej przydatności rolniczej, sprzyjające analizie pod kątem zabudowy lub inwestycji.
1,33 ha1%
Klasy I-III
Wymagana zgoda na odrolnienie, wysokie opłaty. Grunty objęte ochroną na mocy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Powierzchnia
62,21 ha
Udział
65%
Klasa IV
Odrolnienie wymaga decyzji organów gminy. Grunty o umiarkowanej wartości rolniczej, częściej przeznaczane pod zabudowę w planach miejscowych.
Powierzchnia
31,91 ha
Udział
33%
Klasy V-VI
Łatwiejsze odrolnienie, niższe opłaty. Grunty o niskiej przydatności rolniczej, sprzyjające analizie pod kątem zabudowy lub inwestycji.
Powierzchnia
1,33 ha
Udział
1%
Struktura własnościowa
Rodzaj podmiotuPowierzchniaUdział
Skarb Państwa
Grupy rejestrowe 1–3 w EGiB — Skarb Państwa i państwowe osoby prawne. Obejmuje grunty zarządzane przez Lasy Państwowe, Wody Polskie, KOWR (dawne PGR) i GDDKiA.
154,19 ha55%
Osoby fizyczne
Grupa rejestrowa 7 w EGiB — osoby fizyczne: właściciele domów, mieszkań, gospodarstw rolnych i działek rekreacyjnych. Najliczniejsza kategoria na terenach wiejskich i podmiejskich.
108,56 ha39%
Jednostki samorządu terytorialnego
Grupy rejestrowe 4–6, 11–14 w EGiB — gminy, powiaty i województwa. Obejmuje drogi lokalne, parki, szkoły, tereny komunalne i grunty przeznaczone pod inwestycje publiczne.
18,31 ha7%
Osoby prawne
Grupy rejestrowe 8, 9, 10, 15, 16 w EGiB — spółki prawa handlowego, spółdzielnie, kościoły i związki wyznaniowe, fundacje i stowarzyszenia. Obejmuje deweloperów, zakłady przemysłowe i spółdzielnie mieszkaniowe.
0,28 ha0%
Skarb Państwa
Grupy rejestrowe 1–3 w EGiB — Skarb Państwa i państwowe osoby prawne. Obejmuje grunty zarządzane przez Lasy Państwowe, Wody Polskie, KOWR (dawne PGR) i GDDKiA.
Powierzchnia
154,19 ha
Udział
55%
Osoby fizyczne
Grupa rejestrowa 7 w EGiB — osoby fizyczne: właściciele domów, mieszkań, gospodarstw rolnych i działek rekreacyjnych. Najliczniejsza kategoria na terenach wiejskich i podmiejskich.
Powierzchnia
108,56 ha
Udział
39%
Jednostki samorządu terytorialnego
Grupy rejestrowe 4–6, 11–14 w EGiB — gminy, powiaty i województwa. Obejmuje drogi lokalne, parki, szkoły, tereny komunalne i grunty przeznaczone pod inwestycje publiczne.
Powierzchnia
18,31 ha
Udział
7%
Osoby prawne
Grupy rejestrowe 8, 9, 10, 15, 16 w EGiB — spółki prawa handlowego, spółdzielnie, kościoły i związki wyznaniowe, fundacje i stowarzyszenia. Obejmuje deweloperów, zakłady przemysłowe i spółdzielnie mieszkaniowe.