W gminie Lelów (powiat częstochowski, woj. śląskie) leży obręb Biała Wielka — 1707,63 ha terenu sklasyfikowanego jako teren rolniczy. Zabudowa gospodarcza stanowi większość wśród budynków, choć użytkowanie gruntów jest wyraźnie zróżnicowane. Budynki niemieszkalne mogą być dedykowane hodowli, przetwórstwu rolnemu lub działalności pomocniczej.
Zabudowa i charakter
Wśród 660 budynków stanowią największy udział obiekty gospodarcze (46%), choć struktura gruntów jest bardziej zróżnicowana — zabudowa gospodarcza może być związana z hodowlą lub przetwórstwem.
Użytkowanie gruntów
Mediana powierzchni działki wynosi 3330 m² — jest typowa dla siedlisk wiejskich lub mniejszych gospodarstw rolnych. Liczba działek ewidencyjnych w obrębie: 1952. Rozpiętość wielkości działek jest ogromna — od 8 m² do 34,86 ha, co wskazuje na zróżnicowane przeznaczenie terenu.
Osadnictwo
Mediana odległości 6 m między budynkami zwraca uwagę na zwartą zabudowę siedliskową — domy i budynki gospodarcze stoją w bezpośrednim sąsiedztwie. Rozbudowana sieć 23 ulic obejmuje 559 adresów — w pełni zurbanizowana infrastruktura adresowa. Na terenie obrębu leży miejscowość Biała Wielka.
Struktura własnościowa
Większość gruntów jest własnością osób fizycznych, co odzwierciedla prywatny charakter zagospodarowania terenu.
Stan prawny
Księgi wieczyste założono dla 85% działek (1661 z 1952) — na terenach wiejskich część gruntów działa w oparciu o akty własności ziemi (AWZ) lub zbiory dokumentów, bez formalnie założonej księgi wieczystej. W ewidencji gruntów zarejestrowano 660 budynków, ale tylko 5 widnieje w księgach wieczystych. Różnicę tłumaczą przede wszystkim budynki gospodarcze (stodoły, obory, szklarnie) (46% zabudowy), zarejestrowane w ewidencji gruntów i budynków (EGiB), lecz nieujawnione w dziale I-O ksiąg wieczystych. Ponadto wiele budynków mieszkalnych (43% zabudowy) nie figuruje w rejestrze budynków KW — zgodnie z zasadą superficies solo cedit budynek stanowi część składową gruntu i jego własność wynika z KW działki. Ujawnienie budynku w dziale I-O księgi wymaga odrębnego wniosku i opłaty, z czego większość właścicieli rezygnuje.
Struktura funkcjonalna budynków
Funkcja budynkuLiczba% zabud.% liczbyŚr. kond.
Mieszkalne
Śr. powierzchnia zabudowy: 92 m². Domy jednorodzinne, budynki wielorodzinne (bloki, kamienice), budynki zbiorowego zamieszkania (internaty, domy studenckie, domy opieki).
28746%43%—
Gospodarcze dla rolnictwa
Śr. powierzchnia zabudowy: 82 m². Obory, stajnie, chlewnie, stodoły, szklarnie, pieczarkarnie i inne obiekty służące produkcji rolnej i hodowlanej.
30243%46%—
Infrastrukturalne i techniczne
Śr. powierzchnia zabudowy: 65 m². Budynki techniczne (stacje transformatorowe, przepompownie), wiaty przystankowe, altany śmietnikowe, szopy, budynki gospodarcze niesklasyfikowane w innych kategoriach EGiB.
546%8%—
Oświaty i kultury
Śr. powierzchnia zabudowy: 352 m². Szkoły, przedszkola, uczelnie, biblioteki, muzea, kina, teatry, hale sportowe i widowiskowe.
42%1%—
Transportu i łączności
Śr. powierzchnia zabudowy: 38 m². Garaże indywidualne i zbiorowe, parkingi wielopoziomowe, hangary lotnicze, budynki dworcowe, budynki telekomunikacyjne (centrale, stacje bazowe).
91%1%—
Przemysłowe
Śr. powierzchnia zabudowy: 223 m². Fabryki, zakłady produkcyjne, warsztaty i inne obiekty służące wytwarzaniu.
10%0%—
Magazynowe
Śr. powierzchnia zabudowy: 205 m². Hale magazynowe, chłodnie, silosy na materiały sypkie, zbiorniki na ciecze.
10%0%—
Handlowo-usługowe
Śr. powierzchnia zabudowy: 89 m². Sklepy, centra handlowe, hotele, restauracje, stacje paliw, punkty usługowe.
20%0%—
Mieszkalne
Śr. powierzchnia zabudowy: 92 m². Domy jednorodzinne, budynki wielorodzinne (bloki, kamienice), budynki zbiorowego zamieszkania (internaty, domy studenckie, domy opieki).
Liczba
287
% zabud.
46%
% liczby
43%
Śr. kond.
—
Gospodarcze dla rolnictwa
Śr. powierzchnia zabudowy: 82 m². Obory, stajnie, chlewnie, stodoły, szklarnie, pieczarkarnie i inne obiekty służące produkcji rolnej i hodowlanej.
Liczba
302
% zabud.
43%
% liczby
46%
Śr. kond.
—
Infrastrukturalne i techniczne
Śr. powierzchnia zabudowy: 65 m². Budynki techniczne (stacje transformatorowe, przepompownie), wiaty przystankowe, altany śmietnikowe, szopy, budynki gospodarcze niesklasyfikowane w innych kategoriach EGiB.
Liczba
54
% zabud.
6%
% liczby
8%
Śr. kond.
—
Oświaty i kultury
Śr. powierzchnia zabudowy: 352 m². Szkoły, przedszkola, uczelnie, biblioteki, muzea, kina, teatry, hale sportowe i widowiskowe.
Liczba
4
% zabud.
2%
% liczby
1%
Śr. kond.
—
Transportu i łączności
Śr. powierzchnia zabudowy: 38 m². Garaże indywidualne i zbiorowe, parkingi wielopoziomowe, hangary lotnicze, budynki dworcowe, budynki telekomunikacyjne (centrale, stacje bazowe).
Liczba
9
% zabud.
1%
% liczby
1%
Śr. kond.
—
Przemysłowe
Śr. powierzchnia zabudowy: 223 m². Fabryki, zakłady produkcyjne, warsztaty i inne obiekty służące wytwarzaniu.
Liczba
1
% zabud.
0%
% liczby
0%
Śr. kond.
—
Magazynowe
Śr. powierzchnia zabudowy: 205 m². Hale magazynowe, chłodnie, silosy na materiały sypkie, zbiorniki na ciecze.
Liczba
1
% zabud.
0%
% liczby
0%
Śr. kond.
—
Handlowo-usługowe
Śr. powierzchnia zabudowy: 89 m². Sklepy, centra handlowe, hotele, restauracje, stacje paliw, punkty usługowe.
Liczba
2
% zabud.
0%
% liczby
0%
Śr. kond.
—
Struktura własnościowa
Rodzaj podmiotuPowierzchniaUdział
Osoby fizyczne
Grupa rejestrowa 7 w EGiB — osoby fizyczne: właściciele domów, mieszkań, gospodarstw rolnych i działek rekreacyjnych. Najliczniejsza kategoria na terenach wiejskich i podmiejskich.
955,35 ha62%
Skarb Państwa
Grupy rejestrowe 1–3 w EGiB — Skarb Państwa i państwowe osoby prawne. Obejmuje grunty zarządzane przez Lasy Państwowe, Wody Polskie, KOWR (dawne PGR) i GDDKiA.
529,49 ha34%
Jednostki samorządu terytorialnego
Grupy rejestrowe 4–6, 11–14 w EGiB — gminy, powiaty i województwa. Obejmuje drogi lokalne, parki, szkoły, tereny komunalne i grunty przeznaczone pod inwestycje publiczne.
59,29 ha4%
Osoby prawne
Grupy rejestrowe 8, 9, 10, 15, 16 w EGiB — spółki prawa handlowego, spółdzielnie, kościoły i związki wyznaniowe, fundacje i stowarzyszenia. Obejmuje deweloperów, zakłady przemysłowe i spółdzielnie mieszkaniowe.
3,91 ha0%
Osoby fizyczne
Grupa rejestrowa 7 w EGiB — osoby fizyczne: właściciele domów, mieszkań, gospodarstw rolnych i działek rekreacyjnych. Najliczniejsza kategoria na terenach wiejskich i podmiejskich.
Powierzchnia
955,35 ha
Udział
62%
Skarb Państwa
Grupy rejestrowe 1–3 w EGiB — Skarb Państwa i państwowe osoby prawne. Obejmuje grunty zarządzane przez Lasy Państwowe, Wody Polskie, KOWR (dawne PGR) i GDDKiA.
Powierzchnia
529,49 ha
Udział
34%
Jednostki samorządu terytorialnego
Grupy rejestrowe 4–6, 11–14 w EGiB — gminy, powiaty i województwa. Obejmuje drogi lokalne, parki, szkoły, tereny komunalne i grunty przeznaczone pod inwestycje publiczne.
Powierzchnia
59,29 ha
Udział
4%
Osoby prawne
Grupy rejestrowe 8, 9, 10, 15, 16 w EGiB — spółki prawa handlowego, spółdzielnie, kościoły i związki wyznaniowe, fundacje i stowarzyszenia. Obejmuje deweloperów, zakłady przemysłowe i spółdzielnie mieszkaniowe.