W gminie Piaski (powiat świdnicki, woj. lubelskie) leży obręb Wierzchowiska Pierwsze — 475,32 ha terenu sklasyfikowanego jako teren rolniczy. Obręby o dominacji zabudowy gospodarczej, gdzie budynki służą produkcji rolnej i hodowlanej, choć struktura gruntów nie wskazuje jednoznacznie na charakter czysto rolniczy. Zabudowa gospodarcza może wiązać się z hodowlą lub przetwórstwem rolnym.
Zabudowa i charakter
Wśród 419 budynków przeważają obiekty gospodarcze (61%), choć struktura gruntów jest bardziej zróżnicowana — zabudowa gospodarcza może służyć hodowli lub przetwórstwu.
Użytkowanie gruntów
Mediana powierzchni działki wynosi 2902 m² — wskazuje na podmiejski charakter — większe parcele zapewniają miejsce na zabudowę z ogrodem. Liczba działek ewidencyjnych w obrębie: 908. Rozpiętość wielkości działek jest znacząca — od 30 m² do 4,64 ha, co wskazuje na zróżnicowane przeznaczenie terenu.
Osadnictwo
Mediana odległości 5 m między budynkami może wskazywać na zwartą zabudowę siedliskową — domy i budynki gospodarcze stoją w bezpośrednim sąsiedztwie. Adresy na terenie obrębu mają formę numeracji według miejscowości (np. „Nazwa Wsi 42") bez formalnie wydzielonych ulic. Jest to historyczny system adresowy polskiej wsi, w którym domy numerowane są kolejno w obrębie miejscowości zamiast według nazw ulic. System ten występuje w większości polskich wsi niezależnie od formy osadniczej — zarówno w zabudowie zwartej (ulicówki, okolnice), jak i rozproszonej (kolonie, przysiółki). Obręb obejmuje 2 miejscowości: Janówek, Wierzchowiska Pierwsze.
Struktura własnościowa
Większość gruntów znajduje się w posiadaniu osób fizycznych, co odzwierciedla prywatny charakter zagospodarowania terenu.
Stan prawny
Księgi wieczyste założono dla 77% działek (703 z 908) — na terenach wiejskich część gruntów opiera się na aktach własności ziemi (AWZ) lub zbiorach dokumentów, bez formalnie założonej księgi wieczystej. W ewidencji gruntów figuruje 422 budynków, ale tylko 2 widnieje w księgach wieczystych. Różnicę tłumaczą przede wszystkim budynki gospodarcze (stodoły, obory, szklarnie) (60% zabudowy), zarejestrowane w ewidencji gruntów i budynków (EGiB), lecz nieujawnione w dziale I-O ksiąg wieczystych.
Potencjał inwestycyjny
Wyraźna dominacja osób fizycznych przy dobrze uregulowanym stanie prawnym (KW) wspiera dostępność gruntów na rynku prywatnym.
Struktura funkcjonalna budynków
Funkcja budynkuLiczba% zabud.% liczbyŚr. kond.
Gospodarcze dla rolnictwa
Śr. powierzchnia zabudowy: 107 m². Obory, stajnie, chlewnie, stodoły, szklarnie, pieczarkarnie i inne obiekty służące produkcji rolnej i hodowlanej.
25461%61%—
Mieszkalne
Śr. powierzchnia zabudowy: 106 m². Domy jednorodzinne, budynki wielorodzinne (bloki, kamienice), budynki zbiorowego zamieszkania (internaty, domy studenckie, domy opieki).
14534%35%—
Infrastrukturalne i techniczne
Śr. powierzchnia zabudowy: 85 m². Budynki techniczne (stacje transformatorowe, przepompownie), wiaty przystankowe, altany śmietnikowe, szopy, budynki gospodarcze niesklasyfikowane w innych kategoriach EGiB.
153%4%—
Magazynowe
Śr. powierzchnia zabudowy: 341 m². Hale magazynowe, chłodnie, silosy na materiały sypkie, zbiorniki na ciecze.
22%0%—
Oświaty i kultury
Śr. powierzchnia zabudowy: 198 m². Szkoły, przedszkola, uczelnie, biblioteki, muzea, kina, teatry, hale sportowe i widowiskowe.
10%0%—
Transportu i łączności
Śr. powierzchnia zabudowy: 39 m². Garaże indywidualne i zbiorowe, parkingi wielopoziomowe, hangary lotnicze, budynki dworcowe, budynki telekomunikacyjne (centrale, stacje bazowe).
20%0%—
Gospodarcze dla rolnictwa
Śr. powierzchnia zabudowy: 107 m². Obory, stajnie, chlewnie, stodoły, szklarnie, pieczarkarnie i inne obiekty służące produkcji rolnej i hodowlanej.
Liczba
254
% zabud.
61%
% liczby
61%
Śr. kond.
—
Mieszkalne
Śr. powierzchnia zabudowy: 106 m². Domy jednorodzinne, budynki wielorodzinne (bloki, kamienice), budynki zbiorowego zamieszkania (internaty, domy studenckie, domy opieki).
Liczba
145
% zabud.
34%
% liczby
35%
Śr. kond.
—
Infrastrukturalne i techniczne
Śr. powierzchnia zabudowy: 85 m². Budynki techniczne (stacje transformatorowe, przepompownie), wiaty przystankowe, altany śmietnikowe, szopy, budynki gospodarcze niesklasyfikowane w innych kategoriach EGiB.
Liczba
15
% zabud.
3%
% liczby
4%
Śr. kond.
—
Magazynowe
Śr. powierzchnia zabudowy: 341 m². Hale magazynowe, chłodnie, silosy na materiały sypkie, zbiorniki na ciecze.
Liczba
2
% zabud.
2%
% liczby
0%
Śr. kond.
—
Oświaty i kultury
Śr. powierzchnia zabudowy: 198 m². Szkoły, przedszkola, uczelnie, biblioteki, muzea, kina, teatry, hale sportowe i widowiskowe.
Liczba
1
% zabud.
0%
% liczby
0%
Śr. kond.
—
Transportu i łączności
Śr. powierzchnia zabudowy: 39 m². Garaże indywidualne i zbiorowe, parkingi wielopoziomowe, hangary lotnicze, budynki dworcowe, budynki telekomunikacyjne (centrale, stacje bazowe).
Liczba
2
% zabud.
0%
% liczby
0%
Śr. kond.
—
Struktura własnościowa
Rodzaj podmiotuPowierzchniaUdział
Osoby fizyczne
Grupa rejestrowa 7 w EGiB — osoby fizyczne: właściciele domów, mieszkań, gospodarstw rolnych i działek rekreacyjnych. Najliczniejsza kategoria na terenach wiejskich i podmiejskich.
370,09 ha95%
Jednostki samorządu terytorialnego
Grupy rejestrowe 4–6, 11–14 w EGiB — gminy, powiaty i województwa. Obejmuje drogi lokalne, parki, szkoły, tereny komunalne i grunty przeznaczone pod inwestycje publiczne.
18,75 ha5%
Skarb Państwa
Grupy rejestrowe 1–3 w EGiB — Skarb Państwa i państwowe osoby prawne. Obejmuje grunty zarządzane przez Lasy Państwowe, Wody Polskie, KOWR (dawne PGR) i GDDKiA.
1,34 ha0%
Osoby prawne
Grupy rejestrowe 8, 9, 10, 15, 16 w EGiB — spółki prawa handlowego, spółdzielnie, kościoły i związki wyznaniowe, fundacje i stowarzyszenia. Obejmuje deweloperów, zakłady przemysłowe i spółdzielnie mieszkaniowe.
0,95 ha0%
Osoby fizyczne
Grupa rejestrowa 7 w EGiB — osoby fizyczne: właściciele domów, mieszkań, gospodarstw rolnych i działek rekreacyjnych. Najliczniejsza kategoria na terenach wiejskich i podmiejskich.
Powierzchnia
370,09 ha
Udział
95%
Jednostki samorządu terytorialnego
Grupy rejestrowe 4–6, 11–14 w EGiB — gminy, powiaty i województwa. Obejmuje drogi lokalne, parki, szkoły, tereny komunalne i grunty przeznaczone pod inwestycje publiczne.
Powierzchnia
18,75 ha
Udział
5%
Skarb Państwa
Grupy rejestrowe 1–3 w EGiB — Skarb Państwa i państwowe osoby prawne. Obejmuje grunty zarządzane przez Lasy Państwowe, Wody Polskie, KOWR (dawne PGR) i GDDKiA.
Powierzchnia
1,34 ha
Udział
0%
Osoby prawne
Grupy rejestrowe 8, 9, 10, 15, 16 w EGiB — spółki prawa handlowego, spółdzielnie, kościoły i związki wyznaniowe, fundacje i stowarzyszenia. Obejmuje deweloperów, zakłady przemysłowe i spółdzielnie mieszkaniowe.